Oyunlaşma    

Gamification, Oyunlaşma, Oyunlaştırma ya da
Oyunsulaşma Kavramları Üzerine Kaynaklar

Eleştirel Yaklaşımlar

IAN BOGOST
Video oyun çalışmaları akademisyeni Ian Bogost oyunlaşma kavramına karşı çıkar çünkü; “[bu kavram] milyonlarca kişinin dikkatini çekmiş gizemli, büyülü ve güçlü bir ortam olan oyunları alıyor ve onları modern ticaretin bağlamına yerleştiriyor” [1]. Zichermann bu yaklaşıma şöyle yanıt vermiştir; “[bu yaklaşım] oyunlaşmanın yaptığı ve yapma potansiyeli olan tüm iyi şeyleri göz ardı ediyor”[2].

JULIAN DIBBELL
Dibbell oyun yapıları için getirdiği ludokapitalism (ludocapitalism) eleştirisinde oyuncuların eforlarının gerçek dünyadaki metalara dönüştürülmesinin altını çizer ve bu sürecin bir kapitalizm formu olduğunu belirtir [3].

NICK DYER-WITHEFORD ve GREIG DE PEUTER
Dyer-Witheford ve Peuter çok-oyunculu devasa bir oyun olan Second Life içindeki ludokapitalistik davranışları inceler ve şu sonuca varır; “[oyun] online alışveriş, sosyal bağ kurma ve dijital işgücü kavramlarını yineleyerek global kapitalizme atıf yapar” [4].

JULIAN KÜCKLICH
Oyunlaşma için Kücklich’in oyun/emek (playbour) kavramını ele almak gerekir [5] [6]. Kücklich’e göre oyun üreticileri ürettikleri oyun sistemleri içinde oyunculara üretim yapma şansı vermekte ancak yasal olarak bu üretimlerin sahipliğini kendi ellerinde tutmaktadırlar. Bu da oyuncunun boş vaktinin çeşitli endüstriler adına emtialara dönüşmesi demektir.

JOYCE GOGGIN
Goggin’e göre önceden oyun ve iş olarak birbirinden tamamıyla farklı algıladığımız bu oluşumlar, birbiri içine girerek hibrid yapılar oluşturmaktadır [7]. Bu yapılar içinde “iş” emtiaların oluştuğu tek alan değildir, boş vakit geçirmenin kendisi de emtialaşan bir tecrübeye dönüşmektedir.

JEFF WATSON
Media Commons’taki bir araştırma sorusuna yanıt olarak Watson birleşik bir eleştiri sunmuştur [8]. Buna göre bir yandan Bogost’un görüşüne paralel olarak oyunlaşmanın oyun konseptini zayıflattığını düşünmektedir (“bir oyun beklenmeyen şeyler hakkındadır [oyunlaşma ise] beklenen şeyler hakkında”), diğer yandan ise oyunlaşmayı “kalitesiz bir davranış kontrol yöntemi” olarak tanımlar.

PHILIP TRIPPENBACH
Trippenbach puan, rozet ve puan tabloları gibi oyunsal elementlerin zorlama bir şekilde aktivitelerin içine yerleştirilip sonra da buna oyunlaştırma adı verilmesine “öksürük şurubundaki tatlandırıcı” benzetmesi yapar [9].

Bu yaklaşımlar bir araya getirildiğinde eleştirilerin çoğunlukla oyunlaşmanın iş ve kapitalist pratikler içinde kullanılmasına ve oyuncuların boş zaman ve eğlencelerinin şirketsel amaçlar için emtialara dönüşmesine karşı olduğu görülmektedir.
 
 
[1] Bogost, I. (2011). Gamification is bullshit. The Atlantic. http://www.theatlantic.com/technology/archive/2011/08/gamification-is-bullshit/243338/

[2] Zichermann, G. (2011). Gamification is here to stay (and it’s not bullshit). Kotaku. http://kotaku.com/5833631/gamification-is-here-to-stay-and-its-not-bullshit

[3] Dibbell, J. (2006). Play money: Or, how i quit my day job and made millions trading virtual loot. New York, NY: Basic Books.

[4] Dyer-Witheford, N. & Peuter G.De. (2009). Games of empire: Global capitalism and video games. Minneapolis, MN: University of Minnesota Press. p. xiv.

[5] Kücklich, J. (2005). Precarious playbour: Modders and the digital games industry. The Fibreculture Journal, 1(5). Retrieved from http://five.fibreculturejournal.org/fcj-025-precarious-playbour-modders-and-the-digital-games-industry/

[6] Kücklich, J. (2009). Virtual worlds and their discontents: Precarious sovereignty, govermentality, and the ideaology of play. Games and Culture, 4(4), pp. 340-352.

[7] Goggin, J. (2011). Playbour, farming and labour. Ephemera: Theory and Politics in Organization, 11(4), pp. 357-368.

[8] Watson, J. (2013). Gamification: Don’t say it, don’t do it, just stop. Media Commons. Link

[9] Trippenbach, P. (2013). Kill it with fire: Why gamification sucks and game dynamics rule. Trippenbach.com. http://trippenbach.com/2013/04/17/kill-it-with-fire-gamification-sucks-game-dynamics/

Yorum yapın

Login yorum girmek için.

Back to Top